Homeschooling. ​Jak wygląda nauczanie domowe?

Edukacja domowa to tryb nauczania, który staje się w ostatnich latach coraz popularniejszy. Jakie są wady i zalety tego systemu i jak wygląda homeschooling w praktyce? Dowiedz się tego wszystkiego z naszego artykułu.
Homeschooling. ​Jak wygląda nauczanie domowe?

Czym jest edukacja domowa?

Edukacja domowa – inaczej homeschooling – to tryb nauczania, w którym obowiązek szkolny realizowany jest poza szkołą. Mimo iż dziecko zapisane jest formalnie do wybranej placówki, naukę może realizować w dowolnym miejscu i czasie, a za jej organizację odpowiedzialni są rodzice lub opiekunowie prawni.
Kto może uczyć dziecko na edukacji domowej?

  • rodzice
  • opiekunowie prawni
  • inne osoby wskazane przez rodziców lub opiekunów

W praktyce oznacza to, że rodzice lub opiekunowie dziecka – jeśli czują się na siłach – sami mogą mogą samodzielnie podjąć się nauczania. Mogą też zatrudnić do tego zadania kompetentne osoby, takie jak wykwalifikowanych edukatorów lub korepetytorów. Co istotne – takie osoby nie muszą kończyć specjalnych studiów ani szkoleń. Często rodzice wybierają dla dziecka specjalistyczną szkołę do nauki zdalnej.

Kto organizuje naukę dziecka?

W trybie edukacji domowej to rodzice są odpowiedzialni za organizację nauki dziecka. Obejmuje to zarówno wybór metod nauczania i podręczników, jak i wyznaczenie harmonogramu pracy.

Jak wygląda w praktyce nauka na edukacji domowej?

Nauka w ramach edukacji domowej ma tę przewagę, że może odbywać się w dowolnym miejscu i czasie. Oznacza to, że do wytłumaczenia dziecku poszczególnych zagadnień nie trzeba siedzieć przy książkach, ale np. zabrać je do platenarium, muzeum czy do lasu i tam na “żywym organizmie” tłumaczyć dany przedmiot.

To jednak dość idylliczna wizja, którą często zabija niestety pragmatyzm życia, co wcale nie oznacza, że nauka podczas edukacji domowej musi być nudna. Rodzice podczas nauki mogą się posiłkować różnymi źródłami i materiałami. Często korzystają z takich pomocy jak lekcje wideo z języka polskiego, platformy e-learningowe, aplikacje czy filmy edukacyjne.

Rodzice często korzystają też z pomocy tzw. mikrogrup, gdzie rodziny wspólnie organizują dzieciom zajęcia, często zapraszając na lekcje nauczycieli. Dużą pomocą są też szkoły online.

Jakie przedmioty realizuje dziecko w nauczaniu domowym?

To, jakie przedmioty są realizowane w nauczaniu domowym, zależy od tego, na jakim etapie edukacyjnym jest dziecko. Rozróżnia się trzy etapy:
etap I – I, II i III klasa szkoły podstawowej
etap II – IV-VIII klasa szkoły podstawowej
etap III – szkoła ponadpodstawowa

I tak, w pierwszym etapie realizowane są zajęcia z edukacji wczesnoszkolnej oraz język obcy nowożytny.

Jeśli chodzi o drugi etap, to w każdej klasie dochodzą kolejne przedmioty. Dla przykładu, w klasie IV obowiązkowy jest język polski, język obcy nowożytny, matematyka, historia, przyroda i informatyka. Natomiast w VIII klasie są to język polski, dwa języki nowożytne, matematyka, historia, biologia, geografia, fizyka, chemia, wiedza o społeczeństwie, edukacja dla bezpieczeństwa i informatyka.

Jak wygląda ocenianie i egzaminy w edukacji domowej?

W edukacji domowej nie ma ocen. Są za to egzaminy klasyfikacyjne z każdego przedmiotu, które weryfikują postępy dziecka w nauce i są one obowiązkowe do kontynuowania nauki w trybie edukacji domowej. Jest to narzędzie nadzoru, aby zapewnić odpowiednią jakość nauczania.

Egzaminy odbywają się w szkole, do której zapisany jest uczeń i składają się z części ustnej i pisemnej. Egzaminy odbywają się zazwyczaj pod koniec roku. Egzamin ósmoklasisty jest obowiązkowy i identyczny dla wszystkich uczniów.

Do jakiej szkoły zapisane jest dziecko na homeschoolingu?

Mimo iż lekcje będą odbywały się poza szkołą – dziecko musi być zapisane do konkretnej placówki, a zgodę na taki tryb nauki musi wyrazić dyrektor przedszkola lub szkoły. Co istotne – nie każda placówka akceptuje taki tryb nauczania. Jeśli szkoła, do której chodzi Twoje dziecko, nie umożliwia dzieciom przejścia na naukę w domu, powinieneś znaleźć placówkę, w której uczniowie mogą realizować program nauczania poza szkołą. Najlepiej poszukać takich miejsc na facebook’owych grupach dedykowanych nauce zdalnej.

Edukacja domowa - Blog Skumani

Czy edukacja domowa jest zgodna z polskim prawem?

Dzieci w wieku od 6 do 18 lat są objęte obowiązkiem nauki – polskie prawo dopuszcza jednak możliwość edukacji domowej. Rodzice przed rozpoczęciem edukacji domowej są zobligowani o złożenie wniosku o zezwolenie na edukację domową. Wniosek należy złożyć do dyrektora szkoły, do której jest zapisane dziecko.

W oświadczeniu powinno się znaleźć zapewnienienie, że jako osoba odpowiedzialna za edukację swojego dziecka zapewnisz mu warunki, które umożliwią realizację podstawy programowej. Musisz też przygotować pismo, w którym zobowiązujesz się do tego, że Twoje dziecko będzie przystępowało do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych.

Do wniosku należy też dołączyć opinię z poradni psychologiczno-pedagogiczne. Więcej informacji można uzyskać na oficjalnym Portalu Rzeczypospolitej Polskiej.

Edukacja domowa a szkoła tradycyjna – najważniejsze różnice

Edukacja domowa – zalety
indywidualne podejście
elastyczny harmonogram nauki
możliwość rozwoju zainteresowań dziecka
komfortowe środowisko
możliwość urozmaicenia nauki

Edukacja domowa – wady
duża odpowiedzialność rodzica za wyniki dziecka
duże koszty przy wyborze prywatnych korepetytorów i edukatorów
brak codziennego kontaktu z rówieśnikami
mniejsza możliwość rozwiania relacji miedzyludzkich

Szkoła tradycyjna – zalety
rozwój umiejętności społecznych
stabilna struktura i rutyna dnia codziennego
darmowy dostęp do bibliotek czy laboratoriów
wykwalifikowana kadra nauczycielska

Szkoła tradycyjna – wady
brak indywidualnego podejścia do ucznia
stres związany z presją i ocenami
monotonne metody nauczania, niedopasowane do różnych stylów uczenia się
ograniczona elastyczność w nauce
problemy z rówieśnikami