Gramatyka

• Użycie: czynności dziejące się teraz, tymczasowe sytuacje lub ustalone plany na bliską przyszłość
• Budowa: subject + am/is/are + verb-ing.
• Przykłady: I am studying now. / They are playing football.
• Ćwiczenia:
  1. (I / read) a book now. → ___________________
  2. (they / not/sleep) — they are noisy. → ___________________
  3. (she / prepare) for the exam tonight. → ___________________
  4. (you / come) to the party tomorrow? (plan) → ___________________
• Odpowiedzi: 1) I am reading a book now. 2) They are not (aren’t) sleeping. 3) She is preparing for the exam tonight. 4) Are you coming to the party tomorrow?

• Użycie: zakończone czynności w przeszłości, określony czas w przeszłości.
• Budowa: subject + past form (regular: verb + -ed; irregular: druga forma).
• Przykłady: I visited my friend yesterday. / She went to the cinema.
• Ćwiczenia:
  1. (we / watch) a film last night. → ___________________
  2. (he / not/finish) his homework. → ___________________
  3. (they / go) to the beach in July. → ___________________
  4. (when / you / meet) Anna? → ___________________
• Odpowiedzi: 1) We watched a film last night. 2) He did not (didn’t) finish his homework. 3) They went to the beach in July. 4) When did you meet Anna?

• Użycie: czynności, które trwały w określonym momencie w przeszłości; czynności będące w trakcie, gdy wydarzyło się coś innego; dwie czynności trwające równocześnie w przeszłości.
• Budowa: subject + was/were + verb-ing.
• Przykłady: I was reading when he called.
• Ćwiczenia:
  1. (she / cook) dinner at 7 pm. → ___________________
  2. (we / play) football when it started to rain. → ___________________
  3. (they / not/listen) to the teacher. → ___________________
  4. (what / you / do) at 9 yesterday? → ___________________
• Odpowiedzi: 1) She was cooking dinner at 7 pm. 2) We were playing football when it started to rain. 3) They were not (weren’t) listening to the teacher. 4) What were you doing at 9 yesterday?

• Użycie: doświadczenia życiowe; czynności z przeszłości, których skutki są widoczne teraz; czynności, które rozpoczęły się w przeszłości i trwają do chwili obecnej (często z since i for).Budowa: subject + have/has + past participle.
• Budowa: subject + have/has + past participle.
• Przykłady: I have visited London. / She has lived here for five years.
• Ćwiczenia:
  1. (I / never / be) to Paris. → ___________________
  2. (he / just / finish) his homework. → ___________________
  3. (they / live) here since 2018. → ___________________
  4. (how long / you / know) him? → ___________________
• Odpowiedzi: 1) I have never been to Paris. 2) He has just finished his homework. 3) They have lived here since 2018. 4) How long have you known him?

• Użycie:
  • will —spontaniczne decyzje, przewidywania, obietnice;
  • going to — plany/zamiary, przewidywania na podstawie dowodów;
  • present continuous — ustalone plany/arrangements.
• Przykłady: I will help you. / I’m going to study tonight. / We are meeting at 6.
• Ćwiczenia:

1. (I / call) you later. (spontaneous) → ___________________
2. Look at the clouds — it (rain). → ___________________
3. (they / visit) grandma next Sunday (arrangement). → ___________________
4. (we / not/go) to the cinema — we have no money. (decision now) → ___________________

• Odpowiedzi: 1) I will call you later. 2) It’s going to rain. 3) They are visiting (are going to visit) grandma next Sunday. 4) We will not (won’t) go to the cinema.

• Użycie: umiejętność, prośby, obowiązek, rada, możliwość.
• Przykłady: Can you help me? / You must wear a helmet. / She should study more.
• Ćwiczenia:
  1. ______ you me, please? (prośba) → ___________________
  2. You ______ stop when the light is red. → ___________________
  3. He ______ come tonight. → ___________________
  4. She ______ see a doctor. → ___________________
• Odpowiedzi: 1) Can you help me, please? 2) You must / have to stop when the light is red. 3) He might come tonight. 4) She should see a doctor.

• Zero conditional: facts / general truths: If + Present Simple, Present Simple.
  • If you heat ice, it melts.
• First conditional: real future: If + Present Simple, will + base.
  • If it rains, I will stay home.
• Second Conditional: hypothetical, unlikely, or unreal situations in the present or future:
  • If + Past Simple, would + base form.If I had more money, I would buy a car.
• Ćwiczenia:

1. (0) If you ___ (mix) red and blue, you ___ (get) purple.
2. (1) If it ___ (be) sunny tomorrow, we ___ (go) to the park.
3. (2) If I ___ (have) a million dollars, I ___ (travel) the world.
4. (1) If she studies, she ___ (pass) the test.

• Odpowiedzi: 1) mix / get. 2) is / will go. 3) had / would travel. 4) will pass.

• Zasada: zmiana czasu (backshift) przy mowie zależnej, zmiana zaimków i określeń czasu.
  • Direct: „I am tired,” she said. → Reported: She said (that) she was tired.
  • Questions: Do you like it? → He asked if/whether I liked it.
• Typowe backshifts: present → past, past → past perfect, will → would.
• Ćwiczenia:

1. Direct: „I live in Poznań,” he said. → Reported: He said that __________.
2. Direct: „Will you help me?” she asked. → Reported: She asked __________.
3. Direct: „I bought a book yesterday,” she said. → Reported: She said that __________.

• Odpowiedzi: 1) He said that he lived in Poznań. 2) She asked if/whether I would help her. 3) She said that she had bought a book the day before (yesterday → the day before).

• Użycie: strony biernej używamy, gdy chcemy skupić się na tym, co się dzieje lub co zostało zrobione, a nie na tym, kto wykonuje daną czynność. Stosujemy ją również wtedy, gdy nie wiemy, kto jest wykonawcą, lub gdy nie ma potrzeby o nim wspominać.
• Budowa: subject + be (w odpowiednim czasie) + past participle (+ by agent).
  • Present Simple: The book is read by many students.
  • Past Simple: The cake was made yesterday.
• Ćwiczenia (zamień na stronę bierną):

1. People speak English all over the world. → ___________________
2. They built this house in 2005. → ___________________
3. Someone has stolen my bike. → ___________________
4. They will finish the work next week. → ___________________

• Odpowiedzi: 1) English is spoken all over the world. 2) This house was built in 2005. 3) My bike has been stolen. 4) The work will be finished next week.

• Reguły: krótkie przymiotniki: -er / -est (big → bigger → the biggest); długie: more / most (interesting → more interesting → the most interesting); nieregularne: good → better → the best; bad → worse → the worst.
• Użycie: comparative – porównanie dwóch osób lub rzeczy; superlative – porównanie jednej osoby lub rzeczy z całą grupą.
• Ćwiczenia:
  1. This test is (easy) than the last one. → ___________________
  2. She is (good) student in the class. → ___________________
  3. My house is the (big) on the street. → ___________________
  4. This book is (interesting) than that one. → ___________________
• Odpowiedzi: 1) easier. 2) the best. 3) biggest. 4) more interesting.

• Zasady:
  • a / an — używamy przy rzeczownikach policzalnych w liczbie pojedynczej po raz pierwszy; 'an’ przed samogłoską w wymowie („an apple”, „an hour”, ale „a university”).
  • the — rzeczowniki określone, już wspomniane, jedyne w swoim rodzaju (the sun), przed przymiotnikami określającymi grupy.
  • brak rodzajnika — ogólne pojęcia, nazwy państw (zwykle), posiłki (breakfast), nazwy własne.
• Przykłady: I saw a dog. The dog was black. I like coffee.
• Ćwiczenia:

1. I want ___ apple. (jedno jabłko) → __________
2. ___ moon is bright tonight. → __________
3. She goes to ___ school by bus. (jako uczeń) → __________
4. He is ___ engineer. → __________

• Odpowiedzi: 1) an. 2) The. 3) — (bez rodzajnika). She goes to school by bus. 4) an.

• Najważniejsze:
  • Time: in (months, years), on (days, dates), at (time, festivals: at 5, at Christmas).
  • Place: in (enclosed spaces: in a room), on (surfaces: on the table), at (points: at the bus stop).
  • Movement: to (kierunek), into (do wnętrza), onto (na powierzchnię).
• Przykłady: at 7 o’clock, on Monday, in July; in the box, on the chair, at the corner.
• Ćwiczenia:

1. I was born ___ May. → __________
2. The cat is ___ the table. → __________
3. She goes ___ school every day. → __________
4. He ran ___ the room. → __________

• Odpowiedzi: 1) in May. 2) on the table. 3) to school. 4) into the room.

1. If it (rain) tomorrow, we will stay at home.
2. I (not/see) him since Monday.
3. They (play) football now.
4. This house (build) in 1999.
5. She said: „I am tired.” → She said that she __________ tired.

Odpowiedzi: 1) rains. 2) have not (haven’t) seen. 3) are playing. 4) was built. 5) was.